बॉलीवूडचा 'काला नाग': मनोरंजनाच्या नावाखाली आपला इतिहास, धर्म आणि कुटुंबावर होणारा पद्धतशीर हल्ला

आजच्या काळात चित्रपट हे केवळ अडीच-तीन तासांचे मनोरंजन उरलेले नाही, तर ते समाजाची मानसिकता घडवण्याचे आणि बिघडवण्याचे एक प्रभावी 'वैचारिक शस्त्र' बनले आहे. नुकताच प्रदर्शित झालेला 'धुरंधर २' हा चित्रपट पाहिल्यानंतर आणि त्याला मुख्य प्रवाहातील मीडियाकडून (Mainstream Media) होणारा विरोध पाहिल्यानंतर माझ्या मनात काही मूलभूत प्रश्न निर्माण झाले.

एक शिक्षक म्हणून गेली १८ वर्षे समाजाचे आणि विद्यार्थ्यांचे निरीक्षण करताना मला एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवते ती म्हणजे, गेली अनेक दशके भारतीय चित्रपटसृष्टीने 'अभिव्यक्ती स्वातंत्र्या'च्या नावाखाली आपला इतिहास, आपली संस्कृती आणि आपली कुटुंबव्यवस्था जाणीवपूर्वक कशी मोडीत काढली आहे. हा केवळ योगायोग नाही, तर हा एक अतिशय थंड डोक्याने राबवलेला अजेंडा

"शिक्षण व्यवस्थेचे 'संच'चक्र की दुष्टचक्र?"

 २००९ चा 'शिक्षण हक्क कायदा' (RTE) जेव्हा अस्तित्वात आला, तेव्हा तो कागदावर अत्यंत क्रांतिकारी आणि भविष्यवेधी वाटला होता. मात्र, गेल्या दीड दशकातील त्याच्या अंमलबजावणीचा मागोवा घेतला, तर या कायद्याने शिक्षण व्यवस्थेचा, विशेषतः ग्रामीण भागाचा पाया कमकुवत केला आहे, हे वास्तव नाकारता येत नाही. या धोरणाने शिक्षकाला 'ज्ञानदान' करणाऱ्या ऋषीऐवजी केवळ एक 'प्रशासकीय कर्मचारी' बनवून ठेवले. आजचा शिक्षक जनगणना, निवडणुका, लसीकरणपासून ते माध्यान्ह भोजनाच्या नोंदी ठेवण्यापर्यंतच्या अशैक्षणिक कामांच्या डोंगराखाली दबला गेला आहे. यामुळे वर्गातील प्रत्यक्ष अध्यापनाचे तास (Teaching Hours) तर घटलेच, पण समाजातील शिक्षकाची प्रतिष्ठा

नाटिका: "अग्निकुंड" (स्वातंत्र्यवीर सावरकर विचारपुष्प)

(नाशिक कटाच्या आधीचा काळ - १९०५-०६ चा संदर्भ)

पार्श्वभूमी:

१९०५-०६ चा काळ. बंगालच्या फाळणीनंतर देशभरात असंतोषाची आग धुमसत होती. लंडनमध्ये श्यामजी कृष्ण वर्मा यांनी ‘इंडिया हाऊस’मधून क्रांतिकार्याची ज्योत पेटवली होती, तर पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजमधून विनायक दामोदर सावरकर नावाच्या एका तेजस्वी तरुणाने ‘अभिनव भारत’ नावाची गुप्त संघटना स्थापन केली होती. इंग्रज सरकार या गुप्त हालचालींमुळे सावध झाले होते. नाशिक, जे क्रांतिकार्याचे एक प्रमुख केंद्र बनत चालले होते, तिथे सरकारची करडी नजर होती. अशा तणावपूर्ण आणि धगधगत्या वातावरणात